Thời gian gần đây nở rộ lên trào lưu cho bé uống sữa hạt. Nhiều mẹ quyết định cho con uống sữa hạt bên cạnh sữa mẹ, hay sữa công thức, nhưng có nhiều mẹ “mạnh tay” cắt hoàn toàn sữa công thức và thay thế bằng sữa hạt. Tuy nhiên, với những bé dưới 1 tuổi hệ tiêu hóa còn non nớt thì việc cho bé uống sữa hạt là nên hay không?

Trong nhiều bài viết trên trang cá nhân, bác sĩ dinh dưỡng Anh Nguyễn (tác giả cuốn “Làm mẹ không áp lực” – hiện đang sống làm việc tại Anh Quốc) luôn khẳng định: sữa hạt không phải sữa, mà thực chất, ta nên hiểu sữa hạt là nước ép các loại hạt. Bác sĩ cũng trích dẫn nghiên cứu của cơ quan Food Standards của Úc, tất cả các sữa có nguồn gốc từ thực vật có hàm lượng chất đạm và năng lượng thấp hơn sữa bò, đặc biệt hàm lượng chất béo. Hay theo báo cáo của GS.BS. Crawley, đại diện của First steps nutrition trust của Anh, lượng chất đạm trong 50ml sữa bò tương đương bé phải uống 75ml sữa yến mạch (oat milk) tương đương bé phải uống 250ml sữa hạnh nhân (almond milk).

Chỉ nên dùng sữa hạt như một dạng nước ép và dùng 1 vài lần trong tuần, chứ không nên dùng sữa hạt để thay thế sữa bò/sữa công thức, nhất là với trẻ dưới 1 tuổi.

trẻ dưới 1 tuổi uống sữa hạt

Thức uống chế biến từ các loại hạt được chia làm hai nhóm chính:

+ Nhóm hạt giàu chất béo và đạm (hạnh nhân, óc chó, các hạt đậu). Chế phẩm sữa hạt từ các hạt này có hàm lượng chất đạm và năng lượng thấp, nếu làm thủ công thì còn không có đủ đủ vitamin B12, riboflavin. Nên như các chuyên gia khuyến cáo thì không coi sữa hạt loại này như sữa chính cho các bé từ 1-2 tuổi mà chỉ nên dùng như 1 loại thực phẩm trong bổ sung khẩu phần ăn của trẻ.

+ Nhóm làm từ các loại hạt ngũ cốc (yến mạch, gạo lứt, khoai lang, ngô…). Loại sữa hạt này được tạo ra sẽ có hàm lượng chất đạm và năng lượng thấp, và nếu được chế biến thủ công tại nhà thì sẽ thiếu vitamin D, canxi, riboflavin và vitamin B12. Tuy nhiên, nếu dùng loại làm sẵn thì có thể có bổ sung những chất trên. Tuy nhiên, theo cơ quan thực phẩm Anh (2009)

Sữa gạo (rice milk) không dùng như sữa chính cho bé dưới 5 tuổi vì yếu tố an toàn với arsenic. Còn Sữa yến mạch có thể dùng như sữa chính cho bé trên 2 tuồi. Nhưng tốt nhất chỉ nên dùng sữa loại này như một sự làm đa dạng khẩu phần ăn uống của bé.

Tuy nhiên, nếu mẹ vẫn muốn cho bé dùng sữa hạt như sữa chính cho bé 1 – 2 tuổi thì bác sĩ dinh dưỡng Anh Nguyễn khuyến cáo mẹ lưu ý một số điều sau:

Nếu bé dùng sữa hạt, thì cần bù trừ lượng chất đạm bằng cách có chế độ ăn giàu đạm từ thịt động vật trong bữa ăn (đa dạng thịt cho bé – cá/tôm/trứng/thịt).

Nếu cho bé dùng sữa hạt nhóm 1, thì chế độ ăn ngoài đảm bảo lượng đạm ở trên, còn có chế độ ăn đa dạng đủ riboflavin và vitamin B12. Không khuyến khích cho các bé nhẹ cân, biếng ăn và tăng trưởng kém.

Nếu bé dùng sữa hạt nhóm 2 (chỉ oat milk) có thể dùng cho các bé bị dị ứng sữa bò nhưng phải có chỉ định và chẩn đoán chuyên khoa từ bác sỹ dinh dưỡng, bên cạnh đó bác sỹ sẽ có thực đơn hợp lý để giúp bé tăng trưởng bình thường.

Nguồn tham khảo: Bs dinh dưỡng Anh Nguyễn