Lâu nay, nhiều người cho rằng dùng thuốc tiêm tốt hơn thuốc uống. Nhưng sự thật là như thế nào? Bên cạnh 1 vài ưu điểm, thì thuốc tiêm cũng mang theo rất nhiều nhược điểm, chính vì vậy mà các bác sĩ khuyến cáo không nên lạm dụng thuốc tiêm ở trẻ.

Ngoài những ưu điểm như thuốc được hấp thụ trực tiếp và trọn vẹn vào máu do tiêm vào cơ thể nên có tác dụng nhanh, hiệu quả cao; rồi thuốc không qua hệ tiêu hóa nên không bị dịch tiêu hóa hoặc gan hủy hoại, đồng thời cũng tránh được tác dụng phụ của thuốc trên hệ tiêu hóa; tiêm truyền tĩnh mạch còn cho phép thay thế nhanh chóng lượng nước, điện giải, tế bào, sinh chất bị mất đi do phẫu thuật hay tai nạn gây mất máu chẳng hạn… Thuốc tiêm còn có rất nhiều nhược điểm mẹ cần phải biết để không lạm dụng thuốc tiêm ở trẻ vì bị “đóng đinh” trong đầu là thuốc tiêm tốt hơn thuốc uống.

chích ngừa vaccine cho trẻ

Thuốc tiêm đòi hỏi phải có các dụng cụ thích hợp như ống tiêm, kim tiêm, tiêm truyền thì phải có bộ dây truyền và phải tuyệt đối vô trùng. Nếu không vô trùng thì có nguy cơ bị nhiễm trùng như áp xe, nhiễm siêu vi viêm gan B, C. Người tiêm thuốc không thạo cách tiêm có thể gây ra tai biến: như tiêm tĩnh mạch calci clorid phải tiêm thật chậm, tiêm thuốc ở mông nếu không đúng chỗ sẽ làm thương tổn dây thần kinh.

Thuốc tiêm có tác dụng nhanh và tiếp thu trọn vẹn nên nếu có sự nhầm lẫn thì thật tai hại, thậm chí nguy đến tính mạng nếu dược chất có nhiều độc tính.

Thuốc tiêm dễ gây phản ứng toàn thân hay tại chỗ khi cơ thể không dung nạp thuốc. Như tiêm penicillin, vitamin B1 có khi gây sốc phản vệ trầm trọng, tiêm thuốc dầu nhiều lần thường để lại nốt cứng gây đau đớn. Cho nên nhiều khi người ta phải chuyển từ thuốc tiêm sang dạng uống mặc dù hiệu quả có thể kém hơn.

Do những nhược điểm như trên nên người ta chỉ dùng thuốc tiêm thay cho thuốc uống trong những trường hợp sau:

  • Cấp cứu
  • Bệnh nhiễm trùng nặng
  • Người bênh không thể hợp tác uống thuốc
  • Khi dược chất cần sử dụng không có dạng thuốc uống
  • Khi phải dùng dạng thuốc tiêm mới đưa đến hiệu quả điều trị mong muốn: như magnesi sulfat chỉ có tác dụng trị phù não khi tiêm, nếu uống chỉ có tác dụng nhuận tẩy; streptimycin tiêm mới trị được lao.
  • Trên nguyên tắc, khi thầy thuốc kê cho toa thuốc tiêm là đã có sự cân nhắc cần thiết, vì vậy không nên nài nỉ thầy thuốc cho thuốc tiêm khi không cần thiết),  bởi vì:
  • Tiêm thuốc nguy hiểm hơn uống thuốc
  • Người dùng thuốc không thể tự tiêm thuốc mà phải có nhân viên chuyên môn thông thạo kỹ thuật thực hiện
  • Do điều kiện sản xuất, thuốc tiêm thường đắt tiền hơn thuốc uống rất nhiều.