KHÔNG DUNG NẠP LACTOSE Ở TRẺ – TỔNG QUAN VỀ BỆNH CĂN BỆNH NÀY
Bệnh không dung nạp Lactose ở trẻ là tình trạng trẻ không thể tiêu hóa hay gặp một số vấn đề tiêu hóa lactose – một loại đường trong sữa hoặc các thực phẩm làm từ sữa. Hiện tượng này sẽ khiến cho trẻ thấy khó chịu khi sử dụng các thực phẩm sữa, kem, phô mai. Từ đó khiến trẻ bị thiếu hụt dinh dưỡng.
Không dung nạp Lactose là gì?
Không dung nạp Lactose hay bất dung nạp đường trong sữa (tên tiếng Anh là Lactose intolerance) là hiện tượng xảy ra khi người sử dụng các thực phẩm về sữa hay liên quan đến sữa mà không thể tiêu hóa hoàn toàn loại đường Lactose trong sữa.
Tình trạng này thường vô hại, nhưng lại gây cảm giác khó chịu cho bé, dẫn đến tình trạng thiếu hụt chất dinh dưỡng nếu không có thực đơn hay phác đồ điều trị phù hợp.
Triệu chứng trẻ không dung nạp Lactose
Thông thường, các triệu chứng của hiện tượng này sẽ xuất hiện sau 30 phút đến 2 giờ kể từ lúc trẻ ăn, uống sữa hay các chế phẩm từ sữa. Các triệu chứng phổ biến gồm:
- Buồn nôn, nôn trớ
- Đầy hơi, bụng sưng phồng
- Đau bụng, co thắt dạ dày.
- Xì hơi liên tục
- Tiêu chảy, đi ngoài phân chua liên tục gây đỏ hậu môn.
Nguyên nhân gây bệnh
Do sự thiếu hụt Lactase
Lactase là loại enzym được ruột non tiết ra để hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu đường. Lactase sẽ phân tách Lactose thành Glucose và Galactose có cấu trúc đơn giản hơn và dễ dàng hấp thụ.
Tuy nhiên với những bé bị bệnh thì lượng Lactase sẽ thấp hơn bình thường, khiến Lactose sẽ tiến thẳng xuống đại tràng mà không được chuyển hóa và hấp thụ. Tại đó, các vi khuẩn sẽ phản ứng với Lactose chưa được tiêu hóa gây ra các triệu chứng khó chịu như đầy bụng, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa.
Do ruột non bị tổn thương
Đôi khi, ruột non của trẻ bị tổn thương sau khi bị bệnh hay phải phẫu thuật ruột nên ảnh hưởng đến sự sản xuất ra các enzym Lactase.Các căn bệnh có thể khiến ruột non gây nên tình trạng gồm nhiễm trùng đường ruột, bệnh Celiac.
Nguyên nhân gây ra chứng bất dung nạp Lactose do tổn thương ở ruột non có thể chữa trị được để từ đó khôi phục lại bộ máy sản xuất Lactase, đảm bảo đáp ứng đầy đủ nhu cầu của trẻ. Tuy nhiên thời gian để đảm bảo cơ thể hồi phục hoàn toàn sẽ rất dài.
Do bẩm sinh
Khi trẻ bị không dung nạp Lactose bẩm sinh, tức khi trẻ sinh ra đã không có Lactase từ khi sinh ra, do sự biến đổi gen – chịu trách nhiệm sản xuất Lactase.
Đây là một nguyên nhân rất hiếm và các dấu hiệu của hiện tượng không dung nạp Lactose có thể xuất hiện ngay sau sinh.
Ngoài ra, trẻ sinh non cũng có khả năng mắc căn bệnh này cao hơn do cơ thể chưa hoàn chỉnh và có thể không sản xuất đủ Lactase.
Biện pháp cho trẻ không dung nạp Lactose.
Các thực phẩm cần TRÁNH.
Thực phẩm từ sữa.
Các sản phẩm từ sữa chứa rất nhiều Lactose nên bố mẹ tránh cho bé sử dụng:
- Sữa – gồm tất cả loại sữa bò, sữa dê,…
- Bơ (butter) – loại bơ dùng để nấu ăn hay ăn sẵn.
- Phô mai – đặc biệt là các loại phô mai mềm, như phô mai kem, mozzarella và ricotta
- Sữa chua
- Sữa bơ
- Kem đã đánh bông
Thực phẩm chế biến sẵn.
Một số thực phẩm chế biến sẵn vẫn chứa lượng đường Lactose, nên cha mẹ cần kiểm tra kỹ nhãn bao bì, hoặc tra cứu kỹ xem sản phẩm đó có chứa đường Lactose hay không?
- Các suất ăn nhanh, tiện lợi.
- Khoai tây chiên, ăn liền.
- Nước sốt kem, súp, các món làm từ kem
- Bánh mì, bánh quy.
- Đồ nướng.
- Ngũ cốc ăn sáng.
- Kẹo, sô-cô-la (chocolate), mứt.
- Bánh quế, bánh kếp
- Các loại thịt đã chế biến sẵn: Xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói.
- Cà phê hòa tan.
Thực phẩm NÊN ăn khi bé bị bất dung nạp Lactose
Mối quan tâm lớn nhất đối với người bị mắc bệnh là đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng mà sữa mang lại, đặc biệt là canxi. Vì vậy bố mẹ có thể cho trẻ ăn các loại thực phẩm sau để đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng cho bé:
- Các lựa chọn thay thế sữa: sữa không đường, sữa gạo, sữa hạnh nhân, sữa yến mạch, sữa dừa, sữa hạt điều, sữa hạt gai dầu, hoặc các loại sữa không chứa Lactose trên thị trường
- Men lactase – cha mẹ có thể bổ sung lactase cho bé trước mỗi bữa ăn
- Rau: Bông cải xanh, củ cải xanh, đậu bắp, cải xoăn, cải thìa, cà rốt, bí ngòi,…
- Thịt: thịt bò, thịt lợn, thịt bê, thịt gà, ngỗng, vịt.
- Hải sản: Cá ngừ, cá thu, cá hồi, cá mòi, nghêu, tôm
- Trứng
- Thực phẩm làm từ đậu nành
- Các loại đậu: đậu đen, , đậu xanh, đậu thận, đậu lăng, đậu cúc
- Ngũ cốc nguyên hạt: lúa mạch, kiều mạch, hạt diêm mạch, couscous, lúa mì, yến mạch
- Các loại hạt: hạnh nhân, quả óc chó, quả hồ trăn, hạt điều, quả hạch Brazil, quả phỉ, hạt chia, hạt lanh, hạt hướng dương, hạt bí ngô
- Sữa chua không đường Lactose: sữa chua dừa, sữa chua hạnh nhân, sữa chua đậu nành.
- Chất béo lành mạnh: quả bơ, dầu oliu, dầu mè, dầu dừa.
- Đồ uống: nước, trà, nước dừa, nước trái cây
Việc điều trị bệnh không dung nạp Lactose sẽ phụ thuộc mức độ nghiêm trọng của từng đứa trẻ. Vì vậy cha mẹ nen đưa bé đến bệnh viện để nhận ra lời khuyên cũng như thực đơn phù hợp nhất.
