Phương pháp ăn dặm bé chỉ huy (Baby Led Weaning – BLW) có 3 giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: Tập kỹ năng
  • Giai đoạn 2: Phát triển kỹ năng: bốc nhón và tập thìa
  • Giai đoạn 3: Hoàn thiện kỹ năng

Giai đoạn 2 trong ăn dặm bé chỉ huy (BLW) hay còn gọi là giai đoạn bốc nhón và tập thìa. Sau khi bốc nhón thành thạo mẹ hãy chuyển cho bé sang giai đoạn tập dùng thìa. Mẹ hãy cùng tìm hiểu những đặc điểm giai đoạn “bốc nhón” của bé để có thể giúp bé dễ dàng hoàn thiện các kỹ năng của giai đoạn này nhé:

Bé ăn dặm bốc nhón

THỜI ĐIỂM

Thông thường, sau 1 – 2 tháng đầu tiên bốc bằng cả bàn tay, bé sẽ dần dần chuyển sang bốc bằng 3 ngón tay rồi cuối cùng là bốc bằng 2 ngón tay là ngón trỏ và ngón cái. Đó chính là lúc bé học được kĩ năng bốc nhón.

DẤU HIỆU NHẬN BIẾT BÉ CHUYỂN  SANG GIAI ĐOẠN BỐC NHÓN 

  • Bé giảm dần số lượng ngón tay tham gia vào quá trình bốc.
  • Bé bỗng nhiên ăn “chững” lại như không có tiến bộ, không chịu ăn, nhè thức ăn, nhai nhả.
  • Bé có một số hành vi khác thường như không chịu ngồi ghế, đòi ra khỏi chỗ ngồi.
  • Bé bóp, ném đồ ăn, nhưng sau đó lại cố gắng nhặt những mẩu thức ăn rơi vãi, nếu không nhặt được thi tỏ ra cáu gắt.
  • Giai đoạn bé biết bốc nhón thường trùng với giai đoạn bé rơi vào tuần khủng hoảng.

Nếu con của bạn có từ 3 biểu hiện trở lên thì đó là lúc bạn cần hiểu rằng con đang học kĩ năng mới – kĩ năng bốc nhón.

KHOẢNG THỜI GIAN TẬP KỸ NĂNG

  • Bé sẽ mất khoảng 0,5 – 1,5 tháng để thực hiện tốt kĩ năng bốc nhón. Trong giai đoạn tập xúc thìa, bốc nhón vẫn là một kĩ năng được bé ưa thích và ưu tiên sử dụng để cho thức ăn vào miệng. Khi xúc thìa thành thạo, bé vẫn có thể thực hiện song song 2 kĩ năng bốc nhón và xúc thìa.

Mỗi bé lại có sự phát triển khác nhau nên không thể đưa ra một con số chính xác là đến bao giờ bé mới tập bốc nhón và biết bốc nhón của ăn dặm bé chỉ huy. Những con số đưa ra ở trên chỉ mang tính chất tham khảo, bạn vẫn nên nhìn vào con mình để biết khi nào là thời điểm chính xác.

KỸ NĂNG CỦA BÉ

  • Đôi tay:

Bốc nhón được hiểu là hành động bé sử dụng ngón trỏ và ngón cái để bốc thức ăn thay vì sử dụng nguyên bàn tay như trước. Ngón cái và ngón trỏ giống như một gọng kìm (hoặc càng cua) để “nhón” lấy đồ ăn. Ban đầu bé có thể còn nhón trượt, hoặc nhón được rồi mà cầm không chắc nên làm rơi, có thể bé sẽ cáu kinh một chút khi chưa thành công, nhưng rất nhanh thôi bé sẽ được tận hướng cảm giác chiến thắng của mình.

Kĩ năng này thể hiện sự khéo léo vượt bậc so với giai đoạn trước đó vì bé có thể dễ dàng bốc được những miếng thức ăn nhỏ, trơn và mềm hơn so với giai đoạn đầu. Đến khi bốc nhón thành thạo, bé thậm chí còn có thể nhón được cả hạt gạo rơi trên đất. Bé điều khiển lực cầm nắm đủ để không vô tình bóp nát thức ăn như cơm, xôi nữa. Ngoài ra, bé thậm chí có thể ăn được từng viên cơm nhỏ dính ở trên tay.

Kĩ năng “chấm” cũng bắt đầu xuất hiện. Bé tỏ ra khá thích thú với việc “chấm” món này vào món khác (một món khô với một món lỏng, sệt). Ví dụ như chấm bánh mỳ với súp…

  • Khả năng xử lý thức ăn: 

Khả năng xử lý thức ăn của bé cũng phát triển vượt bậc. Để phù hợp với kĩ năng bốc nhón, bé cần được tập làm quen và xử lý thực phẩm ăn dặm được chế biến với hình dạng đa dạng hơn như hình tròn, hình chữ nhật, hình vuông,… kích thước nhỏ hơn chỉ bằng 1/3 hoặc 1/2 so với thức ăn ở giai đoạn đầu. Đến cuối giai đoạn bốc nhón, bé đã có thể bốc và nuốt tốt được những hạt nhỏ như đậu Hà Lan, thậm chí còn biết nhằn hột nhãn, vải. Bé cũng có khả năng điều tiết lượng thức ăn đưa vào mồm để không còn bị ọe. Bé đã có thể nhai và nuốt được thịt chứ không chỉ là mút nước nữa (tuy vậy thịt dai như thịt bò vẫn là thử thách với bé). Đến cuối giai đoạn tập bốc nhón thì gần như các bé đều có thể xử lý khá tốt các món ăn dạng bở như khoai lang.

Số lần ọe của bé giảm đi đáng kể. Có rất nhiều bé không còn ọe nữa ngay khi bắt đầu biết bốc nhón. Có bé ọe vì “tham ăn” do cho quá nhiều đồ ăn vào miệng, nhưng sau một thời gian, bé biết rút kinh nghiệm và tiết chế việc “nhét” quá nhiều đồ ăn vào miệng. Hầu hết các bé sẽ gần như không bị ọe nữa khi bốc nhón thành thạo và chuyển sang tập thìa. Tuy nhiên, nếu gặp phải một số thức ăn hơi khó xử lý như thịt bò, cuộng rau lá, bé có thể vẫn bị ọe một chút. Cha mẹ cần luôn luôn quan sát và đảm bảo an toàn cho bé.

Nếu bé cần được tập ống hút từ 6 tháng tuổi và có dấu hiệu hợp tác thì đến giai đoạn này bé đã có thể hút ống hút khá giỏi. Nếu bé chưa được tập ống hút vào giai đoạn 6 tháng tuổi, bạn cũng có thể giới thiệu lại cho bé vào giai đoạn này.

  • Hệ tiêu hóa:

Hệ tiêu hóa của bé cũng đã phát triển đáng kể. Dù khi kiểm tra phân bé, bạn vẫn sẽ thấy phân lộn nhộn và đầy màu sắc của thức ăn, nhưng dường như chúng đã không còn là ăn gì ra nấy nữa mà đã nhỏ và nhuyễn hơn hơi thành khuôn và có mùi hơn. Ở giai đoạn này có nhiều bé cũng đã không còn bị táo bón nữa.

ĂN BAO NHIÊU LÀ ĐỦ

Lượng sữa tối thiếu của bé là 500ml/ngày hoặc bé đã ăn đủ so với như cầu của mình nếu bé không có các dấu hiệu dưới đây:

  • Bé quấy khóc không phải do ốm hay mọc răng hay bước vào giai đoạn tuần khủng khoảng.
  • Bé ngủ không tốt, thường hay bị rơi vào các giấc ngủ ngắn (cat nap) hay đòi bú vặt nhưng chỉ bú được một chút lại nhả ra.
  • Bé mệt mỏi, lờ đờ.
  • Nước tiểu của bé có màu vàng sậm, ít.
  • Đồ thị phát triển của bé đi xuống hoặc mất cân đối (đồ thị phát triển thể chất sẽ bao gồm các yếu tố chiều cao, cân nặng, vòng đầu, vòng ngực, vòng bụng, nếu có ít nhất 2 trong số các yếu tố này không phát triển hoặc phát triển thụt lùi trong một thời gian liên tục 3 tháng trở lên, bạn cần đến sự tư vấn của bác sĩ) kéo theo đó là sự chậm phát triển về kĩ năng. (Không phải cứ bé chậm phát triển kĩ năng theo lứa tuổi là do bé bú không đủ, nếu bé vừa có dấu hiệu chậm hoặc suy giảm phát triển thể chất vừa chậm phát triển kĩ năng thì hãy tới bác sĩ để tư vẫn xem nguyên nhân có phải do bé không được cung cấp đủ dinh dưỡng hay không.) Sữa vẫn là nguồn cung cấp dinh dưỡng chính của bé và bé chỉ hấp thu được rất ít dinh dưỡng từ thức ăn, do đó thay vì quan tâm lượng ăn của bé, hãy chú trọng vào các kĩ năng bé tập luyện được.

BẠN NÊN LÀM GÌ

Ngoài các lưu ý giống như ở giai đoạn 1, bạn cần lưu ý thêm một số điểm sau:

  • Đọc đúng dấu hiệu bé muốn chuyển sang giai đoạn bốc nhón để chế biến đồ ăn đúng hình dạng, kích thước.
  • Không sốt ruột, ép bé ăn khi bé biếng ăn hay vứt, ném đồ ăn. Đảm bảo lượng sữa cho bé, chuẩn bị cho bé bình ống hút, nếu muốn bạn có thể giới thiệu đĩa hoặc bát vào cuối thời kỳ này, khi bé đã bóc nhón thành thạo.
  •  Thay vì cắt thức ăn thành miếng dài và to, bạn hãy cắt nhỏ và ngắn hơn. Bạn hãy quan sát thật kĩ để biết hình dạng, kích thước món ăn như thế nào sẽ khiến bé thích thú và để nhón.Thời gian này bạn cũng nên giới thiệu cho bé thêm nhiều món mới vì bé đang muốn được thử nghiệm nhiều hơn. Ban nên tạo điều kiện cho bé thực hành các kiểu ăn khác nhau như “chấm”, hút ống hút, húp nước canh/súp.

Theo “Ăn dặm không phải cuộc chiến”